2017-10-23     Edwarda, Marleny, Seweryna     Kto KRAKOWIANKĘ pije - zdrowo i długo żyje!
Strona główna Mapa Krakowa Aktualności Zabiegi Wody mineralne Krakowianka Historia Księga gości Forum
Strona Główna / Wody mineralne

ZDROJE

Ujęcie Geo-2A


Ujęcie M-4


Ujęcie M-3



Kiosk "Źródełko"

 

   

Wody mineralne na Matecznym

Kiedy w 1898 roku w poszukiwaniu słodkiej wody na podmiejskiej posesji inż. Antoniego Matecznego wywiercono otwór na głębokość 36 metrów, niespodziewanie wytrysnęła z niego woda mineralna. Że jest to woda lecznicza potwierdziły wkrótce badania Instytutu Balneologicznego w Wiedniu oraz Instytutu Doktora Odona Bujwida w Krakowie. Woda ta zawierająca solankę i związki siarki, według tych opinii leczyć miała ischias, artretyzm, reumatyzm, choroby skórne, skrofuły, anemię, pobudzenie nerwowe, przeziębienia, niemoc męską i... wiele jeszcze innych dolegliwości.

Inżynier Antoni Mateczny szybko docenił odkryty skarb. Jako majętny człowiek wiele sezonów spędził w Karlsbadzie gdzie jeździł co roku w celach leczniczych i wypoczynkowych, więc wiedział dobrze jaką wartość może mieć dla właściciela podobne źródło.

Po nieoczekiwanym odkryciu wody mineralnej na swojej posesji, gospodarz postanowił, że w domu jaki zaczął budować urządzi zakład kąpielowy. Począwszy od czerwca 1905 roku, corocznie w sezonie letnim zażywało tu kąpieli około 400 kuracjuszy. Zakład funkcjonował do 1939 roku. W czasie okupacji zdewastowali go Niemcy. W 1952 roku Zakład Kąpielowy Matecznego przejmuje Dyrekcja Uzdrowiska Swoszowice, która przystępuje do jego generalnego remontu.

Na początku lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku w ramach zabudowy wolnej przestrzeni na głównym źródle  wybudowano stację benzynową CPN. Zdecydowano się wtedy na likwidację źródła, ale oporna przyroda przez kilka lat uporczywie wybijała płyty chodnikowe, które go przykrywały, tak że dopiero w 1959 udało się go skutecznie zablokować. Aby ponownie uruchomić Zakład Kąpielowy trzeba było wykonać nowy otwór zastępczy, który wywiercono w 1954 roku do głębokości 32,5 m.

Po trwającym cztery lata remoncie Zakład Kąpielowy rusza pełną parą w 1956 r. Zakład Przyrodoleczniczy Mateczny został w 1968 roku wpisany do rejestru urządzeń przyrodoleczniczych Uzdrowiska Swoszowice, a w 1969 roku dla ochrony złoża wód mineralnych utworzono obszar górniczy Mateczny, obejmujący 2 809 tyś m2.

W 1969 roku uruchomiono na Matecznym rozlewnię wody mineralnej, pod nazwą Krakowianka. Woda ta posiada wysoką mineralizację (ok. 3000 mg/l składników mineralnych), dużą zawartość magnezu (ok. 100 mg/l) i wapnia (ok. 200 mg/l) i siarczanów (ok. 1200 mg/l), znaczną ilość soli NaCl (ok. 1000 mg/l) i niską zawartość wodorowęglanów (ok. 340 mg/l) oraz w śladowych ilościach selen.  

W 1986 roku wspólnie z Krakowską Spółdzielnią Samopomoc Chłopska uruchomiono sprzedaż wody mineralnej prosto ze źródła dla mieszkańców Krakowa w wybudowanym w tym celu kiosku „Źródełko”.  W tym też czasie z inicjatywy Tadeusza Wojtaszka, ówczesny prezydent miasta Krakowa Tadeusz Salwa doprowadził do likwidacji stacji benzynowej zagrażającej złożą wody mineralnej.

Obecnie na Matecznym znajdują się trzy ujęcia wód mineralnych uznane za lecznicze, a ich zasoby eksploatacyjne wynoszą 8,5 m3/h na rzędnej samowypływu 203,5 m n.p.m. Analizy chemiczne wykonywane od wielu lat zwracają uwagę na stałość składu chemicznego. Udokumentowano tu wody wielojonowe, a udostępniają je otwory: M-4; M-3 i Geo-2A.

Otwór M-4 został odwiercony w roku 1968 ma głębokość 36 m. Usytuowany jest w północno-wschodniej części parceli, od strony ulicy Zakopiańskiej. Mineralizacja wody z tego ujęcia wynosi 2,8 g/dm3, a jej typ jest siarczanowo-chlorkowo-sodowo-wapniowo-magnezowy, siarczkowy. W 1 dm3 wody znajduje się: wapnia 238,5 mg; magnezu 129,86 mg; chlorków 425,5 mg; siarczanów 1212,8 mg; wodoroweglanów 335,6 mg; strontu 4,6 mg; bromu 1,3 mg; boru 3,9 mg; potasu 16 mg; H2S 2,2 mg.

Otwór M-3 o głębokości 62,5 m odwiercono w latach 1980-1983. Znajduje się on w północno-zachodniej części parceli, w odległości 224 m od odwiertu M-4. Skład chemiczny wody z tego ujęcia jest unikatowy nie tylko w skali polskich wód. Jest to woda o mineralizacji 3,6 g/dm3, a jej typ jest siarczanowo-chlorkowo-sodowo- wapniowo-magnezowy, borowy, siarczkowy. W 1 dm3 znajduje sie: wapnia 312,7 mg; magnezu 189 mg; sodu 526 mg; chlorków 514,1 mg; wodoroweglanów 314,3 mg; potasu 23,3 mg; strontu 5,0 mg; bromu 1,1 mg; boru 5 mg; H2S 1,27 mg.

Otwór Geo-2A odwiercono w latach 1984-1985 w miejscu zlikwidowanych otworów Geo-1 i Geo-2. Ma on głębokość 37,5 m i usytuowany jest od strony ul. Konopnickiej w pobliżu otworu M-4. Woda z tego ujęcia ma najniższą mineralizacje, która wynosi 1,92 g/dm3, a jej typ jest siarczanowo-chlorkowo-wodoroweglanowo-sodowy, siarczkowy. W 1 dm3 wody znajduje się: wapnia 102,3 mg; magnezu 54,7 mg; sodu 417 mg; potasu 11,2 mg; chlorków 345,7 mg; siarczanów 548,6 mg; wodorowęglanów 419,5 mg; H2S 1,21 mg.

Wody mineralne Matecznego to bezcenny dar który ofiarowała nam Natura, jej walorami jest bogactwo składników mineralnych ważnych dla naszego organizmu. Ze względu na nieprzeciętne swoje wartości woda ta wymaga bardzo racjonalnego gospodarowania. Powinna ona być przeznaczona gównie do picia (krenoterapii). Jej wyjątkowe walory bardzo wysoko ocenił wybitny lekarz prof. Julian Aleksandrowicz, zalecając ją dla zdrowia w codziennej diecie, jako element ekologicznej profilaktyki zdrowotnej.

Właściciele "Matecznego " czynią starania aby uruchomić pijalnie tych wspaniałych wód w parku zdrojowym.

Ilość odsłon:
Budowa strony APH AMBAR